Με την κρίση που ξεκίνησε στη χώρα μας το 2010 με την έλευση της τρόικας και των μνημονίων, έχουν γίνει πολλές συζητήσεις και προτάσεις σχετικά με το πώς θα ξεπεράσουμε την κρίση και θα πάμε μπροστά ως χώρα. Η άποψή μου είναι ότι δυστυχώς οι ελπίδες που έχουμε για να δούμε πραγματική πρόοδο στη χώρα μας είναι ελάχιστες. Και εξηγούμαι...
Οι περισσότεροι ρίχνουν το φταίξιμο στους πολιτικούς. Δεν έχουν και άδικο, αλλά τι διαφορετικό έχουμε δει από το πολιτικό προσωπικό στη νεότερη ιστορία του ελληνικού κράτους; Μήπως νομίζετε ότι η διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, το βόλεμα ημετέρων και η δημιουργία πολωτικού κλίματος για τη συσπείρωση των ψηφοφόρων είναι φαινόμενα της μεταπολίτευσης; Μακάρι να ήταν έτσι, αλλά δυστυχώς αυτές είναι διαχρονικές παθογένειες των πολιτικών στην Ελλάδα.
Μήπως πάλι η συμπεριφορά των ελλήνων πολιτών και ο τρόπος που κινείται η οικονομία στην Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά; Προφανώς η τεχνολογία έχει προχωρήσει και νέοι τομείς αναπτύσσονται, αλλά λίγο πολύ η νοοτροπία είναι η ίδια εδώ και δεκαετίες. Δηλαδή έμφαση στην παραοικονομία, λάδωμα δημόσιων υπαλλήλων για να κάνουν τα στραβά μάτια όπου μας βολεύει και γενικότερα περιφρόνηση των κανόνων και των νόμων.
Εσείς βλέπετε να αλλάζει κάτι στα παραπάνω ή να έχει κανείς την πρόθεση να τα αλλάξει; Εντάξει, κάποια μικρά κόμματα ευαγγελίζονται τέτοιες αλλαγές, αλλά η εκλογική τους απήχηση είναι πολύ μικρή και αυτό τα λέει όλα. Πώς λοιπόν τα καταφέρναμε τόσα χρόνια; Η απάντηση είναι ότι μας ευνόησαν οι εξωτερικές συνθήκες. Πολλά οικονομικά πακέτα βοήθειας επενδύθηκαν στη χώρα, ενώ παράλληλα μας δάνεισαν και πάρα πολλά χρήματα. Γεωπολιτικά περάσαμε αρκετές εντάσεις, αλλά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είχαμε την τύχη να βρεθούμε στο καλό όπως αποδείχθηκε στρατόπεδο, ενώ και στην ενωμένη Ευρώπη είμασταν γρήγορα σε θέση να ενταχτούμε.
Αυτά ήταν αρκετά στις προηγούμενες δεκαετίες για να έχουμε μια σχετική ηρεμία και ευημερία. Τα τελευταία χρόνια όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά. Η τεχνολογία προχωρά πλέον με ταχύτατους ρυθμούς και ο κόσμος έχει γίνει πια μια παγκοσμιοποιημένη αγορά. Ο ανταγωνισμός έχει φουντώσει και πλέον έχεις να ανταγωνιστείς απίστευτα πολλούς αντιπάλους. Και αυτό ισχύει σε όλους τους τομείς. Πού μπορούμε να πάμε λοιπόν έτσι όπως λειτουργούμε ως κράτος; Μάλλον πουθενά. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι εμφανίζεται κάποια πεφωτισμένη ηγεσία, η απόσταση που έχει δημιουργηθεί από τα ανεπτυγμένα κράτη είναι πλέον τεράστια και θέλει πολλά χρόνια για να καλυφθεί. Κει επειδή δεν βλέπω να εμφανίζεται αυτή η πεφωτισμένη ηγεσία, ας προετοιμαστούμε για το πιο πιθανό σενάριο.Και αυτό είναι λίγο πολύ αυτό που βλέπουμε και σήμερα. Δηλαδή ένα μέτριο στην καλύτερη περίπτωση πολιτικό σύστημα, μεταρρυθμίσεις και ανάπτυξη με το σταγονόμετρο και γενικώς μία χώρα που θα κινείται στη μετριότητα με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις.
Οι περισσότεροι ρίχνουν το φταίξιμο στους πολιτικούς. Δεν έχουν και άδικο, αλλά τι διαφορετικό έχουμε δει από το πολιτικό προσωπικό στη νεότερη ιστορία του ελληνικού κράτους; Μήπως νομίζετε ότι η διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, το βόλεμα ημετέρων και η δημιουργία πολωτικού κλίματος για τη συσπείρωση των ψηφοφόρων είναι φαινόμενα της μεταπολίτευσης; Μακάρι να ήταν έτσι, αλλά δυστυχώς αυτές είναι διαχρονικές παθογένειες των πολιτικών στην Ελλάδα.
Μήπως πάλι η συμπεριφορά των ελλήνων πολιτών και ο τρόπος που κινείται η οικονομία στην Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά; Προφανώς η τεχνολογία έχει προχωρήσει και νέοι τομείς αναπτύσσονται, αλλά λίγο πολύ η νοοτροπία είναι η ίδια εδώ και δεκαετίες. Δηλαδή έμφαση στην παραοικονομία, λάδωμα δημόσιων υπαλλήλων για να κάνουν τα στραβά μάτια όπου μας βολεύει και γενικότερα περιφρόνηση των κανόνων και των νόμων.
Εσείς βλέπετε να αλλάζει κάτι στα παραπάνω ή να έχει κανείς την πρόθεση να τα αλλάξει; Εντάξει, κάποια μικρά κόμματα ευαγγελίζονται τέτοιες αλλαγές, αλλά η εκλογική τους απήχηση είναι πολύ μικρή και αυτό τα λέει όλα. Πώς λοιπόν τα καταφέρναμε τόσα χρόνια; Η απάντηση είναι ότι μας ευνόησαν οι εξωτερικές συνθήκες. Πολλά οικονομικά πακέτα βοήθειας επενδύθηκαν στη χώρα, ενώ παράλληλα μας δάνεισαν και πάρα πολλά χρήματα. Γεωπολιτικά περάσαμε αρκετές εντάσεις, αλλά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είχαμε την τύχη να βρεθούμε στο καλό όπως αποδείχθηκε στρατόπεδο, ενώ και στην ενωμένη Ευρώπη είμασταν γρήγορα σε θέση να ενταχτούμε.
Αυτά ήταν αρκετά στις προηγούμενες δεκαετίες για να έχουμε μια σχετική ηρεμία και ευημερία. Τα τελευταία χρόνια όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά. Η τεχνολογία προχωρά πλέον με ταχύτατους ρυθμούς και ο κόσμος έχει γίνει πια μια παγκοσμιοποιημένη αγορά. Ο ανταγωνισμός έχει φουντώσει και πλέον έχεις να ανταγωνιστείς απίστευτα πολλούς αντιπάλους. Και αυτό ισχύει σε όλους τους τομείς. Πού μπορούμε να πάμε λοιπόν έτσι όπως λειτουργούμε ως κράτος; Μάλλον πουθενά. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι εμφανίζεται κάποια πεφωτισμένη ηγεσία, η απόσταση που έχει δημιουργηθεί από τα ανεπτυγμένα κράτη είναι πλέον τεράστια και θέλει πολλά χρόνια για να καλυφθεί. Κει επειδή δεν βλέπω να εμφανίζεται αυτή η πεφωτισμένη ηγεσία, ας προετοιμαστούμε για το πιο πιθανό σενάριο.Και αυτό είναι λίγο πολύ αυτό που βλέπουμε και σήμερα. Δηλαδή ένα μέτριο στην καλύτερη περίπτωση πολιτικό σύστημα, μεταρρυθμίσεις και ανάπτυξη με το σταγονόμετρο και γενικώς μία χώρα που θα κινείται στη μετριότητα με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις.
