Παραφράζω ελαφρώς μια παλιά ρήση για να αναφερθώ σε ένα θέμα που συχνά με απασχολεί, κυρίως γιατί δεν βλέπω να γίνονται ούτε στο ελάχιστο αυτά που κατά τη γνώμη μου πρέπει να γίνουν. Μιλάω φυσικά για το θέμα της οδικής ασφάλειας. Είναι γνωστό ότι εδώ και πολλά χρόνια έχουμε μεγάλο πρόβλημα με τα τροχαία ατυχήματα, τα οποία κοστίζουν υπέρογκα όχι μόνο σε ανθρώπινες ζωές, αλλά και σε χρηματικά ποσά λόγω περίθαλψης των τραυματιών. Πριν λίγες εβδομάδες λοιπόν, υπέπεσε στην αντίληψή μου η είδηση ότι αλλάζει ο τρόπος έκδοσης των διπλωμάτων οδήγησης. Αρχικά νόμιζα ότι αναφερόταν μόνο στις άδειες οδήγησης, αλλά διαβάζοντας το άρθρο ανακάλυψα ότι αυτή η αλλαγή προήλθε από ένα άτυπο συμβούλιο για την οδική ασφάλεια που έγινε στο Ζάππειο, με τη συμμετοχή του υπουργού μεταφορών Μ. Χρυσοχοΐδη.
Ας δούμε λοιπόν τι έγινε σε αυτό το συμβούλιο, διότι το άρθρο δεν είναι παρά μια σύντομη ανασκόπησή του, όπως υποθέτω διανεμήθηκε στον τύπο. Οι αλλαγές λοιπόν στις άδειες οδήγησης "περιλαμβάνονται στο στρατηγικό σχέδιο του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών για την βελτίωση της οδικής ασφάλειας". Στρατηγικό σχέδιο ε; Πάντα μεγαλόπνοες οι εκφράσεις των κρατικών παραγόντων, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι τα στρατηγικά σχέδια στην Ελλάδα είναι συνήθως άγνωστες λέξεις και σίγουρα μικρής διάρκειας, δηλαδή μέχρι να αλλάξει ο υπουργός. Τέλος πάντων, ας μην αρχίσω να "βαράω" από τις πρώτες γραμμές...
Συνεχίζουμε: "θα υπάρχει μείωση στα πρόστιμα τροχαίων παραβάσεων, τα οποία όμως δε θεωρούνται ότι σχετίζονται άμεσα με την πρόκληση ατυχημάτων". Κάθε λογικός άνθρωπος μάλλον συμφωνεί με αυτό. "Ειδικότερα ως προς τις εξετάσεις, αλλαγές θα υπάρξουν στην επιλογή των εξεταστών ώστε να είναι πιστοποιημένοι και η διαδικασία απολύτως διαφανής". Καλό και αυτό, μένει να δούμε πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη. Κατά την άποψή μου, πάντως, το πρόβλημα είναι το τι μαθαίνουν οι υποψήφιοι οδηγοί - σαφώς πολύ λίγα σε σχέση με αυτά που απαιτούνται - παρά η διαδικασία έκδοσης του διπλώματος. Επ' αυτού δεν αναφέρεται τίποτα.
Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στις εθνικές οδούς και πως αυτές θα πρέπει να έχουν υψηλές προδιαγραφές, ώστε να ελαχιστοποιούνται τα ατυχήματα. Ενδεικτικά: "Σε ότι αφορά τα θανατηφόρα ατυχήματα τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί σημαντική μείωση στα τμήματα των εθνικών οδών που λειτουργούν με το σύστημα παραχώρησης", "οι οδικές μας υποδομές θα πρέπει να κατασκευάζονται, συντηρούνται και διαχειρίζονται με βάση τα υψηλότερα πρότυπα ασφαλείας και λαμβάνοντας υπόψη όλους τους χρήστες της οδού" και πως "ο κατάλληλος σχεδιασμός των δικτύων μπορεί να αποτρέψει ατυχήματα και να μειώσει την επίδραση της παραμέτρου «οδηγός» και να «προσπεράσει» το ανθρώπινο λάθος". Κατόπιν αναφέρεται σε ζητήματα αστυνόμευσης και χρηματοδότησης των εθνικών οδών, καθώς και στους τεχνικούς ελεγχους των οχημάτων. Στις τελευταίες παραγράφους βρίσκουμε και τη βαρυσήμαντη ευχή "να πλησιάσουμε ακόμη πιο κοντά στο όραμα των μηδενικών θανάτων στους δρόμους της ΕΕ".
Ωραία όλα αυτά θα πείτε, κάτι δεν λείπει όμως από αυτό το στρατηγικό σχέδιο; Πολλά λείπουν θα έλεγα εγώ. Κατ' αρχήν ας ενημερώσει κάποιος τον υπουργό, αν δεν το ξέρει ήδη, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν κινούνται στις εθνικές οδούς, αλλά στις υπόλοιπες οδούς. Πάνε στις δουλειές τους και στο σχολείο για τα παιδιά τους, βγαίνουν έξω για διασκέδαση ή βόλτα και τέλος πάντων, ελάχιστα χρησιμοποιούν τις εθνικές οδούς. Φυσικά και είναι σημαντικό να υπάρχει ασφάλεια στις εθνικές οδούς, αλλά δυστυχώς δεν είναι αυτή η πρώτη προτεραιότητα.
Ποια είναι αυτή; Μα η οδική παιδεία, ή αλλιώς το να ξέρουν οι πολίτες πώς να κινηθούν στο δρόμο, είτε οδηγώντας είτε ως πεζοί.Υπάρχει κανείς που να μπορεί να ισχυριστεί ότι κάτι τέτοιο υπάρχει στον απαραίτητο βαθμό στην Ελλάδα; Αρκεί μια βόλτα σε οποιαδήποτε πόλη ή κωμόπολη για να διαπιστώσει κανείς ότι: α) οι περισσότεροι δεν φοράνε ζώνη ή κράνος, β) οι οδηγοί μηχανών θεωρούν ότι λόγω ευελιξίας μπορούν να κινούνται σε οποιοδήποτε σημείο του οδικού δικτύου, γ) ελάχιστοι λογαριάζουν τους πεζούς αλλά και δ) οι πεζοί πολλές φορές δεν ασχολούνται καν να περάσουν από κάποια διάβαση ή όταν το φανάρι είναι κόκκινο, ενώ φυσικά ε) ο καθένας σταθμεύει όπου θέλει. Ποιο είναι το στρατηγικό σχέδιο για να αλλάξει αυτή η κατάσταση; Όπως φαίνεται, απλά δεν υπάρχει. Η τροχαία, όπως όλοι γνωρίζουν, είτε είναι ανύπαρκτη ή εμφανίζεται σε συγκεκριμένα πάντα σημεία. Σε άλλα δε σημεία, όπου οι παραβάσεις του ΚΟΚ είναι συνεχείς και καραμπινάτες, απλά δεν κάνουν τον κόπο να εμφανιστούν. Όσο για την κατάσταση του οδικού δικτύου; Οι λωρίδες και οι γραμμές γενικότερα θεωρούνται άχρηστη πολυτέλεια, ενώ οι περισσότεροι δρόμοι έπρεπε να είχαν ασφαλτοστρωθεί με νέα άσφαλτο όχι χθες, ούτε πέρυσι, αλλά εδώ και καμιά δεκαετία.
Οπότε κ. Υπουργέ, καλές οι εθνικές οδοί και μακάρι να μην έχουμε ούτε έναν ακόμα θάνατο σε αυτές τις οδούς χάρη στο στρατηγικό σας σχέδιο, αλλά αν δεν κάνετε κάτι να βελτιώσετε την οδική παιδεία των Ελλήνων πολιτών, στο τέλος θα έχετε κάνει - σχεδόν - μια τρύπα στο νερό. Όπως και οι προηγούμενοι που ήταν στη θέση σας άλλωστε...
ΥΓ. Και μια - ρητορική - ερώτηση για τον κ. Υπουργό: όταν κάποιος εκπαιδεύεται για να πάρει δίπλωμα οδήγησης στην Ελλάδα, μαθαίνει πώς πρέπει να οδηγεί στις εθνικές οδούς;
Ας δούμε λοιπόν τι έγινε σε αυτό το συμβούλιο, διότι το άρθρο δεν είναι παρά μια σύντομη ανασκόπησή του, όπως υποθέτω διανεμήθηκε στον τύπο. Οι αλλαγές λοιπόν στις άδειες οδήγησης "περιλαμβάνονται στο στρατηγικό σχέδιο του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών για την βελτίωση της οδικής ασφάλειας". Στρατηγικό σχέδιο ε; Πάντα μεγαλόπνοες οι εκφράσεις των κρατικών παραγόντων, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι τα στρατηγικά σχέδια στην Ελλάδα είναι συνήθως άγνωστες λέξεις και σίγουρα μικρής διάρκειας, δηλαδή μέχρι να αλλάξει ο υπουργός. Τέλος πάντων, ας μην αρχίσω να "βαράω" από τις πρώτες γραμμές...
Συνεχίζουμε: "θα υπάρχει μείωση στα πρόστιμα τροχαίων παραβάσεων, τα οποία όμως δε θεωρούνται ότι σχετίζονται άμεσα με την πρόκληση ατυχημάτων". Κάθε λογικός άνθρωπος μάλλον συμφωνεί με αυτό. "Ειδικότερα ως προς τις εξετάσεις, αλλαγές θα υπάρξουν στην επιλογή των εξεταστών ώστε να είναι πιστοποιημένοι και η διαδικασία απολύτως διαφανής". Καλό και αυτό, μένει να δούμε πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη. Κατά την άποψή μου, πάντως, το πρόβλημα είναι το τι μαθαίνουν οι υποψήφιοι οδηγοί - σαφώς πολύ λίγα σε σχέση με αυτά που απαιτούνται - παρά η διαδικασία έκδοσης του διπλώματος. Επ' αυτού δεν αναφέρεται τίποτα.
Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στις εθνικές οδούς και πως αυτές θα πρέπει να έχουν υψηλές προδιαγραφές, ώστε να ελαχιστοποιούνται τα ατυχήματα. Ενδεικτικά: "Σε ότι αφορά τα θανατηφόρα ατυχήματα τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί σημαντική μείωση στα τμήματα των εθνικών οδών που λειτουργούν με το σύστημα παραχώρησης", "οι οδικές μας υποδομές θα πρέπει να κατασκευάζονται, συντηρούνται και διαχειρίζονται με βάση τα υψηλότερα πρότυπα ασφαλείας και λαμβάνοντας υπόψη όλους τους χρήστες της οδού" και πως "ο κατάλληλος σχεδιασμός των δικτύων μπορεί να αποτρέψει ατυχήματα και να μειώσει την επίδραση της παραμέτρου «οδηγός» και να «προσπεράσει» το ανθρώπινο λάθος". Κατόπιν αναφέρεται σε ζητήματα αστυνόμευσης και χρηματοδότησης των εθνικών οδών, καθώς και στους τεχνικούς ελεγχους των οχημάτων. Στις τελευταίες παραγράφους βρίσκουμε και τη βαρυσήμαντη ευχή "να πλησιάσουμε ακόμη πιο κοντά στο όραμα των μηδενικών θανάτων στους δρόμους της ΕΕ".
Ωραία όλα αυτά θα πείτε, κάτι δεν λείπει όμως από αυτό το στρατηγικό σχέδιο; Πολλά λείπουν θα έλεγα εγώ. Κατ' αρχήν ας ενημερώσει κάποιος τον υπουργό, αν δεν το ξέρει ήδη, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν κινούνται στις εθνικές οδούς, αλλά στις υπόλοιπες οδούς. Πάνε στις δουλειές τους και στο σχολείο για τα παιδιά τους, βγαίνουν έξω για διασκέδαση ή βόλτα και τέλος πάντων, ελάχιστα χρησιμοποιούν τις εθνικές οδούς. Φυσικά και είναι σημαντικό να υπάρχει ασφάλεια στις εθνικές οδούς, αλλά δυστυχώς δεν είναι αυτή η πρώτη προτεραιότητα.
Ποια είναι αυτή; Μα η οδική παιδεία, ή αλλιώς το να ξέρουν οι πολίτες πώς να κινηθούν στο δρόμο, είτε οδηγώντας είτε ως πεζοί.Υπάρχει κανείς που να μπορεί να ισχυριστεί ότι κάτι τέτοιο υπάρχει στον απαραίτητο βαθμό στην Ελλάδα; Αρκεί μια βόλτα σε οποιαδήποτε πόλη ή κωμόπολη για να διαπιστώσει κανείς ότι: α) οι περισσότεροι δεν φοράνε ζώνη ή κράνος, β) οι οδηγοί μηχανών θεωρούν ότι λόγω ευελιξίας μπορούν να κινούνται σε οποιοδήποτε σημείο του οδικού δικτύου, γ) ελάχιστοι λογαριάζουν τους πεζούς αλλά και δ) οι πεζοί πολλές φορές δεν ασχολούνται καν να περάσουν από κάποια διάβαση ή όταν το φανάρι είναι κόκκινο, ενώ φυσικά ε) ο καθένας σταθμεύει όπου θέλει. Ποιο είναι το στρατηγικό σχέδιο για να αλλάξει αυτή η κατάσταση; Όπως φαίνεται, απλά δεν υπάρχει. Η τροχαία, όπως όλοι γνωρίζουν, είτε είναι ανύπαρκτη ή εμφανίζεται σε συγκεκριμένα πάντα σημεία. Σε άλλα δε σημεία, όπου οι παραβάσεις του ΚΟΚ είναι συνεχείς και καραμπινάτες, απλά δεν κάνουν τον κόπο να εμφανιστούν. Όσο για την κατάσταση του οδικού δικτύου; Οι λωρίδες και οι γραμμές γενικότερα θεωρούνται άχρηστη πολυτέλεια, ενώ οι περισσότεροι δρόμοι έπρεπε να είχαν ασφαλτοστρωθεί με νέα άσφαλτο όχι χθες, ούτε πέρυσι, αλλά εδώ και καμιά δεκαετία.
Οπότε κ. Υπουργέ, καλές οι εθνικές οδοί και μακάρι να μην έχουμε ούτε έναν ακόμα θάνατο σε αυτές τις οδούς χάρη στο στρατηγικό σας σχέδιο, αλλά αν δεν κάνετε κάτι να βελτιώσετε την οδική παιδεία των Ελλήνων πολιτών, στο τέλος θα έχετε κάνει - σχεδόν - μια τρύπα στο νερό. Όπως και οι προηγούμενοι που ήταν στη θέση σας άλλωστε...
ΥΓ. Και μια - ρητορική - ερώτηση για τον κ. Υπουργό: όταν κάποιος εκπαιδεύεται για να πάρει δίπλωμα οδήγησης στην Ελλάδα, μαθαίνει πώς πρέπει να οδηγεί στις εθνικές οδούς;
